Hoxe en Burela







Este 29 de xuño, en Burela, no campo da Marosa tivo lugar o I All Star Futbolinlugo. Nesta festa do fútbol lucense, con distintas actividades conmemorativas -entre elas un partido femino e outro masculino, nos dous casos con combinados de xogadoras e xogadores da provincia-, tamén houbo tempo para rendir homenaxe a Canti.

3/10/19

O cantar dos gardametas


Permítanme que intente eu romper aquí unha lanza por Robert Green, o porteiro da selección inglesa de fútbol que tan clamorosamente fracasou cando pretendía deter o balón que un xogador do equipo dos USA mandara -con escaso perigo, iso é certo- contra a meta da que el reparaba e que supuxo un empate co que non contaban os entendidos que se viron na necesidade de abandonar a restra de tópicos na que estaban comodamente instalados e ir botar man da que teñen escrita na páxina do manual correspondente á sección “Isto é algo que eu tiña clarísimo aínda que non o quixera dicir en público” mentres aproveitaban para intercalar burlas, non sempre de bo gusto, e superficiais xogos de palabras a costa do apelido do futbolista.
Postos a procurar un culpable o máis doado é xogar a baza do porteiro. Os fallos de calquera dos outros dez quedan sempre algo disoltos no barullo do ir e vir do grupo mentres que o gardameta non ten, polo xeral, con quen os compartir e debe cargar el coa responsabilidade toda. Estoutro día os ingleses e mais os estadounidenses empataron a un gol no partido de fútbol que xogaron entre eles e todos os comentarios –ou case todos- acabaron, tarde ou cedo, por ir dar ao gol ianqui como se todos os demais, uns e outros, non tivesen a obriga de marcar máis goles que o rival e gañar así o encontro sen ter que agachar as súas responsabilidades por baixo da alfombra da “cantada” de Green, “cantada” que serviu tamén para que todo o mundo souberamos que hai pouco tempo este home rompera coa súa noiva e que, se cadra, esta cuestión sentimental sexa en certa medida a culpable dos frouxos resultados do “English Team”. Tamén se anda a dicir algo da influencia que no seu rendemento deportivo ten a actual relación amorosa de Iker Casillas. O clásico: “Cherchez la femme”. Pero a do gardarredes.
Un día no Chillida Leku o meu amigo Joaquín Forradellas comentábame, eu diría que máis en serio do que a primeira vista podía parecer: “Fíxate ben e dime se non se coñece que o artista xogara de porteiro na Real... Todo canto ocupa un lugar neste espacio verde está distribuído da maneira na que a un bo gardameta quere ver aos demais xogadores situados no campo”. E a min pareceume que si. E se cadra por iso agora penso que se o pasado día 12 os compañeiros de Robert Green estivesen no sitio no que, táctica e mesmo esteticamente, el desexaba naquel momento, outro sería o resultado.
Supoño que non é preciso que diga aquí que un servidor, na súa xa tan afastada mocidade, xogaba de porteiro.
P.S. Hoxe a selección española xoga contra a de Honduras e, gañen, perdan ou empaten, Casillas fai moi ben en estar namorado. E a selección portuguesa enfróntase á de Corea e, gañen, perdan ou empaten, será fermoso que ofrezan algo do seu esforzo á memoria do mestre José Saramago.

Paco Martín, publicado o 21-6-2010 na sección "Auga lizgaira" de El Progreso 

24/9/19

O planeta nun pé

Milleiros de quilómetros separan un indio amazónico co número 9 da camiseta de Ronaldo pintado no lombo duns tuareg que atravesan o Sáhara na busca dunha improvisada antena para sintonizar o Mundial de fútbol, e duns nómades mongois que procuran a sintonía precorrendo o deserto a cabalo e coa televisión ás costas. Milleiros de quilómetros os separan, pero o fútbol úneos nunha paixón común que leva a estes divertidos paradoxos da globalización que son o tema da película La gran final.
A paixón polo fútbol atravesa o planeta como unha descarga eléctrica. É algo universal. Persoas que se descoñecen xúntanse e abrázanse como se existise entre eles un afecto e unha camaradería antiga. A ilusión pola vitoria elimina calquera tipo de fronteira, calquera prexuízo. Só importa o que os une: a cor das camisetas do seu equipo. O que confirma unha afirmación que lin recentemente na prensa: “o fútbol demostra que as barreiras das culturas son franqueables por unha paixón tan intanxible como esas mesmas barreiras”.
O futbol, menosprezado ata hai pouco como os tebeos e as novelas de vaqueiros por ser de consumo popular e masivo, mereceu nos últimos anos un recoñecemento e unha revalorización que non precisaba. Os intelectuais, os facedores de teorías e literatura, os investigadores semióticos baixaron ao campo de xogo, achegáronse aos siareiros, aos xogadores e ao árbitro, acompañaron o futbol de cualificativos como épico, heroico, divino, e expandírono en substantivos como afervoamento, forza, idolatría e mesmo patria e bandeira. Tamén os directores de cine se achegan a el. E vaian como exemplo as tres últimas películas nas que se trata o tema: a devandita La Gran final, a mexicana El gol, e a hispano alemana Galatasaray-Depor, con magníficas interpretacións, segundo a crítica, de Luis Tosar e Miguel de Lira.
Do fútbol a min quédame o eco nostálxico dos locutores do Carrusel Deportivo, imaxino que como á maioría de vostedes. Non me producen o mesmo efecto agora as voces televisivas que invaden os patios coa retransmisión do Mundial de Alemaña. A nostalxia ten esas cousas, non se pode actualizar como un antivirus. E tampouco lle acabo de atopar ao fútbol ese encanto da maxia e das estratexias, nin esa metáfora que o relaciona coa mesma vida, cos seus claroescuros, coa maravilla de que cada partido, cada accidente que se converte en gol, sexa único, como únicos son os nosos propios accidentes.
Para os afeccionados o fútbol é épica, beleza, estratexia e diversión. A min merécenme o máis grande respecto, porque cada quen procucra agochos e espazos abertos para berrar a alegría ou calar a derrota. Eu observo ao meu pai sentado diante da tele cando hai partido. Véxoo emocionado, nervioso, inquedo cando lanzan un penalti contra o equipo dos seus amores, e teño a sensación de que o xogador na área de penalti non lle vai dar un chute a unha pelota, senón ao mesmo Planeta Terra. Así de grande chega a ser un balón cando está a piques de entrar nunha portería.
Anxos Sumai, texto emitido o 29/6/2006 no Diario Cultural da Radio Galega

6/9/19

Manín e Cobiñas


   [...] O partido, malia de ser amigable, prevíase a cara de can. Un equipo experimentado contra outro na Pedra Queimada, un campo onde o nordés e as mulleres decidían resultados. Acotío, o vento envolvía o coiro entre os seus refachos para imprimirlle unha velocidade endiañada en dirección imprevisible. As féminas da vila, cos seus cánticos e arengas, afectaban ao ánimo dos contendentes. Conviña ter a favor a ámbolosdous factores.
Os visitantes, de Fisterra, aliñaban entre os seus a Manín, dianteiro bregado en mil trifulcas na área e fóra dela. Cun aspecto de gladiador, así cabeceaba a gol como ao nariz do defensa. Os de Malpica, a Cobiñas, o mariñeiro do fútbol. Un lanzal centrocampista que agarimaba o coiro cos pés. Das botas deles xurdían as mellores xogadas, a eles ían as maiores loubanzas. Saudábanse protocolariamente no sorteo dos campos, mais tal diplomacia finxida remataba co pitido inicial.
Desde xuvenís, o pulo dos seareiros inculcóulles unha friaxiña que ía camiño de carraxe crónica. Se un turraba contra catro defensas o outro largáballe un tiro ao longueiro que estremecía Ara Solis, nomeada cancha fisterrá. Cando Cobiñas coleaba á pares e daba un pase de gol, Manín tiraba un punteirolo para que o directivo tivera que atar ao día seguinte o pano da portería. Non entendían de empates. Mais ambos sabían que non se podían ver desde antes de coincidir nun terreo de xogo. Compartiran estudos na Coruña. Dos pupitres na mesma aula á área hai menos que do punto do penalti á portería.
Aquela xornada inverniza o zolás era certamente froxo. De feito, falouse de suspender o partido por temor a que os fisterráns non deran chegado co autocar. Zoaba o ar que mesmo as bandeiras no frontispicio de Pedra Queimada podían rachar en farrapos nunha das axadas. Ameazaba galerna.
O que si deu chegado a duras penas foi o colexiado coruñés, Sr. San José. Un enxoito home que malia de que non acertara nas súas decisións arbitrais, ninguén ousaba criticalo.
- Árbitro, coño!!!- era o máximo que os seareiros tomaban como licenza. Mesmo cando algún se pasaba desde a banda recibía a ollada retadora do tal San José. Viña sempre acompañado dunha roga de xente morena que non entraba a ver o partido. Permanecían no aparcamento co radio cassete do milquinientos amarelo aceso escoitando aos Chunguitos. Cara A, cara B, cara A...
A algarabía dos seareiros ía ao compás das arrancadas, brincos, remaches e empurróns sobre as calvas do campo. Un caño tiña resposta cunha sachada por detrás. Bulía a pelota dun extremo a outro do rectángulo de lama. A paixón e a entrega dos vintedous xogadores era tal que San José chamou polos capitáns e fixo un aparte con eles:
- Aplaquen a los suyos o empiezo a repartir tantas tarjetas como Unicef -aclarou o de negro.
- Tranquilo colegiado- acougouno Cobíñas. En castelán, como procedía dirixirse a toda autoridade.
- Descuide, trencilla -engadíu Manín cun sotaque de sorna. Era mal do animal.
Bruaba o vento que paría no Atlántico a preamar e os pescos asediaban ao porteiro. Só cabía defenderse e agardar unha acometida do fisterrán Miculita procurando o desmarque de Manín. De feito, un saque de curruncho dos visitantes puxo en garda aos locais. Na tensa espera, había máis contactos na área que nos bailes das festas.
- Estate quieto bicocas ou levas unha lascada -dicíanse o que non constaba en acta.
- De quen? De ti, toina? -encarábase o dianteiro aludido.
San José, nun golpe de mando, quixo erradicar insultos e cobadazos:
- Señores, ¡bastó! -afirmou enérxico cunha man no peto dos cartóns.
O taxante do seu xesto impuso o silencio por uns intres, mais foi rachado polo berro irtio dunha muller desde a porta do recinto:
- Embarrancou un mercante na area de Seaia!!!! Hai xente en perigo, acudide!! -desgañitouse a alporizada veciña.
E así, á espreita do lanzamento de corner, esgazou o xogo. En saímos todos á carreira. Público e xogadores, semellando unha proba de cross, atravesamos leiras e hortas ata albiscar o barco escorado de estribor, afuciñado contras os penedos da costa. A toa treboaba con tronos e alustros. A postal desde a aba do monte de Beo arrepiaba. As amuras recibían as feras bategadas do mar querendo rachar pola metade o barco de pavillón chipriota. O casco rinchaba polo efecto da goldría e, desde a cuberta, brazos e gorxas clamaban auxilio nunha lingua allea.
- Voítheia, voítheia!!! -ecoaban entre o estrondo e os salsieiros.
A parella da Garda Civil chegou aos aledaños do naufraxio no inconfundible Renault 4. Sen tricornio, pois non era momento de protocolos, puxéronse ás ordes da singular mariñeiría que vestía de curto. Camisetas verdes e azuis trenzaron una cadea humana para lanzar boureis e cordada ao buque. Mulleres coa rapacería facían de testemuñas da cooperación daqueles futbolistas minutos antes inimigos por salvar as vidas que demandaban socorro.
Todos vimos como gabeaban por unha boza dous xogadores de ambos bandos. Desde a distancia non se discernía a súa identidade. Os presentes, das proximidades e foráneos, estouparon en vítores como se dun gol de final de Copa se tratara cando o presidente do club local, con prismáticos, confirmou…
- Son Cobiñas e Manín. Agancharon á bordo! -expresou con indisimulada ledicia.
Un coche chegou a todo meter dando un frenazo a rentes do cantil. Do auto amarelo baixaron media ducia de persoas, entre elas, un moreno de perfilado bigote. O colexiado San José, solidario, optou por decirlle a súa tropa que conduciran cara ao lugar do embarrancamento.
-¿Cabe lamentar víctimas mortales?-preguntou o árbitro agora xa de paisano e perfectamente peiteado.
Como falaba o condenado! Ninguén foi quen de lle contestar por se malentendía a resposta e a cousa remataba nas mans vista a súa compaña. Mentres, lográrase argallar unha tirolina para ir descendendo do mercante a cada un dos tripulantes. Escorrían a choutos, como por un pasamáns inzado de atrancos. Acadados os baixos, fixeron tremelicantes a pé o treito a terra firme onde lles achegabamos mantas con verbas de alento. Os tres capitáns eran os últimos en abandonar a cuberta baldeada polas inmensas ondas. O grego, Manín e Cobiñas, fixeron unha piña humana e esbararon corda abaixo. O vento abaneou neles como roupa no tendedeiro. O Atlántico púxoos pingando.
Tras uns tensos minutos, así que puxeron as botas de cravos de aluminio sobre da relva, o xentío rachou a aplaudir.
- Vivan os nosos!!- escoitouse berrar con moita foliada.
Ata San José e a tropa de xitanos celebraron con palmas, tan súas, a machada. O mar infundíalles moito respecto. As primeiras palabras do helénico a salvo foron para dar as grazas nun básico español e convidar a se facer coa mercadoría que ateigaba a bodega.
- Sugar. Asúcar. Mucho. ¡Gracias, gracias! -repetía francamente agradecido.
Deste xeito foi como os días inmediatamente posteriores a aquel domingo 5 de marzo de 1972, as casas da redonda abasteceron as despensas con azucre para meses. Iso, e algún obxecto de navegación que case despezan no sitio o barco, dando certa pátina de veracidade á tradición rapiñenta desta xente e terra. E se hoxendía alguén pregunta cando aconteceu o naufraxio do Pride of Morea, os da Costa da Morte lémbrano ben. Foi cando Manín e Cobiñas foron por única vez no mesmo equipo.
Héctor Pose Porto, fragmento do prólogo a O fútbol na ría de Muros e Noia 1968-1971, 2019



22/8/19

A Marosa drive-in


Cando pecho os ollos e rescato os meus recordos futbolísticos da infancia trasládome inmediatamente á parte de atrás dun Citroën BX verde oliva (sempre tiveches bo gusto, papá). Pola radio soa Galicia en goles; aínda hoxe, despois de dúas ou tres cervexas, son capaz de recitar á carreira case toda a introdución mítica narrada por Carlos Blanco, aquilo de “vístase connosco de curto e tome partido pola radio pública de Galicia”. Non sei por que a deixaron de emitir; para min Pepe Domingo Castaño e toda esa caste de animadores rexoubeiros que tanto abundan na programación dominical non lle chegan á altura dos zapatos a Blanco, aquel tipo que me deixaba flipado dicindo que fulano, dianteiro do Xove Lago, levaba xa dez goles esta temporada. Como demo o sabía? A quen (aparte de a min) podía importarlle o que pasara nun campo de Rexional?
Calabagueiros, As Gaiandas, García Hermanos, A Lomba, A Baiuca. As voces dos narradores de Galicia en goles compoñían para min unha xeografía exótica todos os domingos pola tarde, á ida e á volta da casa de meus avós. Porque si, nenos e nenas, antes os partidos xogábanse os domingos pola tarde, e non todos os días e a todas as horas, coma agora. E que dicir dos nomes espectacularmente afoutos que tiñan aqueles equipos: o Choco, o Obrero, o Fabril, o Endesa, a Sarriana, o Céltiga, o Arenteiro. Para min os locutores da Radio Galega eran coma correspondentes en zona de guerra, só que en lugar de contar tiroteos falaban, empregando un idioma un pouco raro, de “golpes na faciana”, “remates de testa”, “saques de curruncho”, partidos que “principiaban”, encontros “cativeiros”.
Así que poden imaxinar a emoción coa que a vivín o primeiro partido radiado desde a grada da Marosa, o campo no que cada quince días o meu pai e máis servidor papábamos frío, armados de abrigo e pipas Facundo. O primeiro que eu lembro, polo menos. Creo recordar que se trataba dunha fase de ascenso que xogaba o Burela, probablemente de Preferente a Terceira, e que o xornalista estaba sentado na parte de arriba da única grada que daquela tiña o estadio. Non me pidan precisión, eu estaba pendente do que podía parecerlle a aquel home a afección local. Que pensaría cando aquel paisano berrase, coma cada domingo, aquilo de “árbitro, mal comedor”? Que opinaría do arrebatador “vamos muchachos” co que animaba ao equipo Rosamari, arrincando os aplausos da tribuna? E do vento do nordés, que facía que unha falta lanzada desde o medio do campo contra a portería de abaixo se convertese nun mísil imparable?
Descoñezo se o narrador chegou a facer algún comentario sobre todas esas cousas. Pero si que sei que houbo algo que lle chamou a atención: que na Marosa os socios podían pasar co coche ata dentro do recinto e aparcar ao pé do campo, co parabrisas apuntando ao xogo, algo moi útil para poder ver o partido nas duras tardes de inverno cantábrico. “Isto parece un cine americano!”, dixo o tipo.

Martiño Suárez

4/8/19

Zapatos de charón


Medrei no campo de fútbol Misael Prieto do C.F. Meirás, do que o meu pai era tesoureiro. Gabeei polos andamios de tribuna, bañeime nos aspersores do campo, manchei os pés co cal das bandas e xoguei co marcador durante anos. Tamén vin xogar ao fútbol. E moito. As Campeiras consumiron os alentos e non só dos xogadores senón tamén dos directivos e das familias que, con sol ou con dioivo, se aferraban ás varandas para animar ao equipo. Encantábame xogar na herba. 
-¡Rosita! non te metas no campo cos zapatos de charón –berrou o meu pai aquel domingo.
Fiquei ben amolada. Entón, Ramón Orjales besbelloume algo na orella e, meu dito meu feito. Quitei os zapatos, zorregueillos á banda e seguín correndo pola herba coas miñas medias brancas de canalé atrás dos xogadores.
Ás veces, cando miro un partido dende a retagarda da casa ou do estadio e me desepero pola falta de efectividade dos xogadores á hora de alcanzar a portería contraria, gustaríame volver a ser a nena que zorregou os zapatos de charón á banda e correr descalza polo campo e pegar un bo trallazo e derrubar ao porteiro e sentir como golpea o balón na rede e que alguén, dende algures, berre aquilo tan máxico e irracional de ¡goooooooool!


Rosa Aneiros, Ao pé do abismo, Xerais, 2007

31/7/19

Bando real previo á final da liga das Sete Parroquias


A multitude impacientábase. Un berro de "Queremos ver xogar" ergueuse solitario, e axiña se converteu en consigna coreada por todos, ó compás da cal desfilaron os dous equipos cara ó centro do campo. Unha ringleira de vintedúas pernas, moi peludas por baixo dos calzóns de perneira curta, formou ó norte da liña do medio, e outra ringleira doutras tantas pernas lampiñas púxose moi aguerrrida na banda contraria. No medio das dúas renques agardaba o rei coa pelota na man. O árbitro chegou cando xa todos estaban colocados, rengueleando coa súa perna de pau e co chifre na boca. Os acordes do himno da Confederación, interpretado pola banda de gaiteiros das Sete Parroquias, fixeron calar os berros da xente. As aguzadas orellas quedaron moi tesas e inmóbiles, pero ninguén considerou oportuno manifestar o seu patriotismo doutra maneira e quen estaba sentado seguiuno estando, e quen estaba estomballado non se dignou poñerse dereito.
Un redobre de tambor marcou o final do himno e a entrada do pregoeiro, que cos seus poderosos pulmóns deu clara lectura ó bando real:
- De parte do rei faise saber: Por décima vez asistimos á grande final desta liga das Sete Parroquias retiradas do mundo. Como anos pasados, quedaron vencidas as cinco parroquias que teñen equipos de machos e femias en varias mesturas. É grande misterio que cheguen á fin sempre estes equipos que aquí están no campo dispostos á loita, un deles composto de femias tan só, e un outro formado por machos namais. Nas nove finais que xa levan xogadas galaron as femias e os machos perderon. Non sei se este ano será o mesmo conto, pero este partido ten grande interese. Que o público garde cortés compostura, e que o árbitro saia sen dano do campo. Prohíbese a entrada no espacio de xogo. Non ouse ninguén tirar pau ou pedra so pena de catro xostradas. Permítese o insulto, xa que é costume. E agora escoitade quén forma os equipos.
"Por Cuspedriños de Baixo, Basilisa de porteira; na defensa Gumersinda, Rudesinda e Hermenilda, que tamén é capitana; mediocampistas voantes, Florismunda e Sexismunda; e no ataque xogarán Rigoberta , Filiberta, Dagoberta e Aldaberta, e Eufrosina, que non rima, por lesión de Melicerta.
"Por Cuspedriños de Riba, Fortunato de porteiro, capitán do seu equipo; na defensa, Secundino, Severino, e Cupernino; polo medio formarán Malaquías e Ananías, e no ataque Robustiano, Salustiano, Quintiliano, Diocleciano e Simpliciano. Por se acaso hai accidentes será médico Esculapio; serán xuíces de liña Recesvinto e Chindasvinta, e pra arbitrar o partido, ¿quen mellor ca Xustiniano?
Calou o pregoeiro entre urros aprobatorios do público, que lle estimou moito a métrica habilidosa do bando, e Basilia e Fortunato marcharron correndo para as súas porterías. O rei pousou pelota no centro do campo, cuspiu nas mans e fregounas como preparándose para un gran esforzo. O árbitro deu un chifrido, e Asclepiodoto pegoulle unha patadiñ ó balón para poñelo en xogo.
O follón empezou [...].


Darío X. Cabana, fragmento de Fortunato de Trasmundi, Xerais, 1990

12/7/19

O Taboada CF e o Comando Vilameñe


Vaia por diante que me resulta extremadamente difícil (supoño que como a todo o mundo) falar de alguén que xa non está entre nós, ainda que a súa obra perdurará por tempo e tempo.


Sóese dicir que nun equipo de fútbol cada xogador é un máis. Eu, polo menos, así o creo. Independentemente de que uns xoguen máis minutos que outros, ou que un meta máis goles, ou que outro sexa o capitán... todos somos iguais, todos contribuimos co noso esforzo e co noso tempo. Podería dicirse que todos somos necesarios pero ninguén é imprescindible. E máis no noso clube, o Taboada CF, que máis que clube é unha familia. Aquí, aos nenos que chegan de xuvenís recíbeselles cos brazos abertos, e intégranse, e están felices de contos ata altas horas da madrugada cos que xa peinamos algunha cana. Aquí non hai diferencias, todos somos iguais e todos nos levamos ben, pensando sempre no ben común. Todos nos esforzamos o que podemos dentro das nosas posibilidades, co fin de que o equipo e o clube medren e vaian cara arriba. Aquí, no Taboada CF, disfrutamos da pelota e de todo o que ela trae aparellado…o compañerismo, as ceas, as cervexas de despois de adestrar, as tertulias, as victorias, as derrotas, os golazos, os paradóns, as xogadas de Play Station que nunca sairán na tele porque non hai tele, a amizade cos equipos veciños, o arrecendo a herba recén segada, os partidos na lama….disfrutamos do noso, das nosas pequenas cousas, cousas que quizais alguén que nunca xogase no “fútbol das aldeas” non poderá entender.


Moitas veces me levo preguntado porqué en Taboada temos o que temos, cando vemos, vrau tras vrau, que equipos de pobos semellantes ao noso sufren sete ou oito baixas, e fichan a nove ou dez que pouco ou nada teñen que ver co pobo dese equipo….Sempre me fixo gracia comprobar como en (case) tódolos clubes da nosa contorna, o “mercado de fichaxes” sempre trae movementos. En Taboada, nunca. Aquí somos os que somos e estamos os que estamos. E a moita honra. Se vén alguén novo soe ser ou ben porque chega desde xuvenís ou ben porque é amigo de algún dos xogadores e o convencemos. Esa é a nosa realidade, o noso mérito. 

E despois de darlle moitas voltas, creo que cheguei á conclusión de porqué nós somos así. A finais de marzo foisenos Xosé Anxo Varela Rodríguez, alias Canti. Un pau duro, durísimo, para todos. Para os veteranos que levabamos con el mil e unha batallas, e tamén para os rapaces, que vían nel a un home bon que traballaba arreo para que nós puideramos facer o que máis nos gusta. 

Pois ben, nós somos así porque el non era un máis. Xa sei que antes dixen que nun equipo todos somos iguais. Excepto el, excepto Canti. Canti era un líder silencioso, un optimista convencido, un enfermo do balompé e do seu Taboadiña, como el lle chamaba, era o noso alma máter, o noso faro. El era o que nos guiaba, o que facía unha cantidade de traballo inxente, o que nunca deixou unha crónica por publicar, o que sempre sacaba fotos e o que chegou a ter un blog que era envexa de todo o fútbol afeccionado; el era o que tramitaba as fichas, o que facía os partes de lesións, o que coidaba de todos nós, o que nos animaba cando as cousas non ían ben, o que nos freaba cando no vestiario había exceso de euforia, o que co seu relato do ascenso de Noia nos poñía (e ainda nos pon a día de hoxe) os pelos coma escarpias, o que ría cando había que rir, o  que choraba cando tocaba chorar, o que organizaba os rellenos de Nadal, o que vivía coma ninguén as cores branquiazuis, o que sentía o Carballo de Ramos tendo conta das raias do noso escudo. Foi a única persoa que foi, á vez, colega para juergas, amigo para confidencias e pai para consellos. Case nada. Cando dimitiu toda a directiva e o adestrador, el foi o único que continuou, sen poñer unha pega, sen unha crítica, sen unha mala palabra. A el queríalle ben todo o mundo, non só aquí que por susposto, senón ao longo e ancho de toda a provincia, onde só deixou amigos e nunca rivais. Ese é o seu legado. 

Pois ben, nós somos así porque tivemos a inmensa sorte e a inmensa fortuna de poder disfrutar del e do seu traballo durante moitos e moitos anos. E, de velo a el, sempre se pega algo. El era o exemplo de amor a un clube e a unhas cores, de traballo desinteresado, de paixón infinita por un clube, de dalo todo a cambio de nada máis alá da gratitude eterna de todos cantos levamos formado parte do Taboada CF ao longo de tantos anos. Todos asumimos que a súa marcha é unha perda irreparable, el é insustituible, pero se algo temos claro os xogadores, afeccionados e directiva é que as cousas se van a seguir facendo do mesmo xeito que el pregoaba (humildade, cercanía, ambición) e coa mesma ilusión que el lle poñía, é dicir, toda a do mundo. 

Só nos queda continuar coa súa obra, co seu legado. O Taboada CF perdeu ao mellor de tódolos seus fillos, pero os que quedamos imos deixarnos a pel para que a obra, a bonhomía e o recordo de Canti pervivan durante moito tempo. E así será, porque nos fixemos a nós mesmos esa promesa e ímola cumprir. É difícil asumir que xa non está, pero nós sabemos que desde onde esté ha de mirar por nós, e nós tamén sabemos que temos un motivo máis para poñer no campo moito máis brío se cabe. Mirade se era exemplo para todos nós, que hai unha frase feita que vén moito ao caso e que o resume moi ben; é aquela que di “morrer coas botas postas”. Pois Canti morreu coas botas postas, ata o último momento estivo ao pé do cañón. Hoxe, cando falamos e sae o seu nome, ainda se produce un silencio, un momento de recordo, de nostalxia, de alegría por telo coñecido e compartido tanto con el…e despois desto sempre hai alguén que di “acordádesvos daquel día…”…son tantos recordos e tantas vivencias en común, de todo un grupo, que sempre terá un oco na nosa memoria. Ademais, merecidamente, porque outra das súas grandes virtudes era o escribir, e relatou os nosos logros, triunfos, goles e éxitos con palabras emotivas e cheas de cariño e devoción.

Post-data: a nivel persoal, uníanme moitas cousas a Canti, pero se cadra a que máis era a nosa maneira de ver o mundo e as cousas que nel suceden, tamén eramos moito de soñar despertos con logros imposibles do noso  Taboada. Recordarei polos restos unha anécdota con el, que paso a relatar: partido importantísimo do Taboada na tempada do ascenso a Preferente, gañabamos 1-0 e no desconto fixen unha parada moi boa na portería que está pegada ao campo de entreno, e Canti estaba xusto detrás desa portería sacando fotos, e díxome “Mi má Roi, esa pelota sacouna a Virxe de Lourdes (patroa da parroquia de Vilameñe, de onde ambos eramos nativos)”. Eu rinme e díxenlle “Que va oh, esa pelota sacouna o Comando Vilameñe”, el puxo cara rara e preguntou “¿E que comando é ese?”, e eu respondinlle “Carallo, o que formamos ti máis eu, ou non ves que estabamos os dous na portería”. Desde ese día, o Comando Vilameñe foi sempre algo moi recurrido nas nosas conversas   :-)

Roi Rigueira