Goles e lecturas

 Este pasado mércores en Madrid, no estadio Santiago Bernabeu, o Real e mais o Barça disputaban o partido de ida da eliminatoria dos cuartos de final da Champions League de fútbol mentres no Círculo de Bellas Artes –e tamén en moitos outros lugares- unhas cantas persoas andaban a procurar o seu mellor ton de voz para ler en alto o fragmento do Quixote que a cada quen lle correspondería. Unha voluntariosa informadora daba, en Radio 5, noticia deste último acto cando desde todas –ou case todas- as demais emisoras contaban a berros o que acontecía no terreo de xogo, ou o que cada un dos narradores entendía que alí estaba a pasar.A muller, despois de nos facer saber que fora dona Ana María Matute quen comezara a lectura e que para facelo “se subió al atril(!)”, advertiunos, máis dunha vez, das vantaxes de se poñer a ler un libro como alternativa á contemplación do partido de fútbol. Se cadra ela utilizaba o adxectivo na súa acepción primeira, a dunha sucesión de cousas que se alternan, pero a sensación que un percibía era a de que nos estaba intentando convencer para que nos inclinásemos por unha das dúas posibilidades, como se non fose posible –e mesmo aconsellable- unha boa convivencia entre ambas, sempre que se lle dedique a cada unha das actividades o momento máis axeitado.

A verdade é que hai –creo que cada vez menos, afortunadamente- unha certa tendencia a enfrontar a práctica e a atención como espectador de certos deportes coa afección á lectura, colocando aos integrantes do primeiro grupo nun plano intelectualmente inferior ao dos do segundo, nun acrobático exercicio de ilustración –eu diría que máis arriscado aínda que o que a locutora da radio lle atribuíra á autora de “Los hijos muertos”- sen base ningunha na que asentar, pero que acaba obrigando a algunhas persoas a adoptar posturas forzadas nun intento, non sempre feliz, de se acomodar na zona teoricamente mellor valorada, chegando, se preciso for, a violentar de xeito bastante pintoresco calquera norma das que rexen o uso correcto da linguaxe. (O día 24 do mes pasado un servidor escoitou dicir a quen daba a crónica do partido Racing de Santander - Málaga en TVE: “...lo que cuenta es la ‘resolutividad’(!)”, convencido, se cadra, de que un ataque por sorpresa armado con semellante “palabro” podería servir para xustificar, polo menos en parte, a derrota do equipo da casa).

Non hai ningunha razón para que o fútbol e mais os libros non poidan ser compañeiros na viaxe dos afectos e as satisfaccións sempre que saiban ocupar o asento que a cada quen corresponde e separar o gran da confrontación máis ou menos deportiva da palla vulgar de certos orneos en rodas de prensa e outros foros.

Paco Martín, publicado na sección 'Auga lizgaira', de El Progreso

Tácticas

Poucos minutos despois de comezar o segundo tempo dun partido de fútbol que se celebraba en Riazor e que enfrontaba ó –daquela- Superdepor con algún dos equipos sobranceiros da Liga de Fútbol de Primeira División, Arsenio, que era o adestrador, chamara cabo del a Fran, aínda novo en idade pero xa moi ben considerado no seu oficio, para lle dicir algo ó oído, algo que o rapaz escoitou atentamente mentres ía asentindo coa cabeza. Seguiu o encontro e algo debeu mudar para ben no xogo dos da casa porque, non sen os lóxicos esforzos, acabaron por gañar un partido que se lles puxera algo difícil e no que, xusto ó seu remate, unha morea de cronistas deportivos de todos os medios, armados de micrófonos, gravadoras, bolígrafos e cadernos de notas que viñan ser como naturais prolongacións de ollos, mans e linguas, rodearon ó futbolista pedíndolle que contestase ó que eles lle preguntaban a berros. O rapaz non sabía moi ben a quen atender e víase que andaba bastante desorientado e esforzándose en non quedar mal con ninguén.

Estaban interesadísimos en saber que fora aquilo que o adestrador lle dixera cando o chamara para lle falar ó oído e supoño que case todos utilizarían esa maneira de preguntar, tan propia de certos informadores, que consiste en indicarlle de entrada ó entrevistado a resposta que se desexa escoitar del. Que novo debuxo táctico mandara trazar riba do céspede (isto ten que aparecer sempre) de Riazor o astuto “Raposo de Arteixo”? Que reduccións espaciais encargadas de coutar os ámbitos do rival e dilatar os propios decidira poñer en práctica encargándolle a el que a transmitise ós seus compañeiros? Quen tiña que se situar preto do pao curto cando se puxeran as faltas en movemento...?

O bo de Fran, abrumado polo asedio, limitouse a contestar a verdade: “Non foi nada diso..., a min o adestrador díxome, literalmente: Neno, non te me poñas tolo!”

E, polo que se viu no partido, o rapaz entendeu perfectamente as instruccións.

Non creo que aquela resposta deixase conformes a moitos dos interrogadores e supoño que non sempre foi iso o que despois saíu publicado pero, como agora se van celebrar os Xogos Olímpicos, e despois dos triunfos en fútbol, tenis, ciclismo, baloncesto e outros deportes, e non son poucos os entendidos que aproveitan todos os medios ós que dan chegado para aconsellar, prescribir, avisar, dirixir e mesmo por veces pontificar sobre o que cómpre facer en cada caso, non sería mala cousa que os deportistas participantes, a quen se lles supón capacidade e interese abondos, decidan tomar desde o primeiro momento o sinxelo camiño das cousas ben feitas.

E, despois, que haxa sorte.

Paco Martín, publicado na sección 'Auga lizgaira' de El Progreso

O cantar dos gardametas

Permítanme que intente eu romper aquí unha lanza por Robert Green, o porteiro da selección inglesa de fútbol que tan clamorosamente fracasou cando pretendía deter o balón que un xogador do equipo dos USA mandara -con escaso perigo, iso é certo- contra a meta da que el reparaba e que supuxo un empate co que non contaban os entendidos que se viron na necesidade de abandonar a restra de tópicos na que estaban comodamente instalados e ir botar man da que teñen escrita na páxina do manual correspondente á sección “Isto é algo que eu tiña clarísimo aínda que non o quixera dicir en público” mentres aproveitaban para intercalar burlas, non sempre de bo gusto, e superficiais xogos de palabras a costa do apelido do futbolista.

Postos a procurar un culpable o máis doado é xogar a baza do porteiro. Os fallos de calquera dos outros dez quedan sempre algo disoltos no barullo do ir e vir do grupo mentres que o gardameta non ten, polo xeral, con quen os compartir e debe cargar el coa responsabilidade toda. Estoutro día os ingleses e mais os estadounidenses empataron a un gol no partido de fútbol que xogaron entre eles e todos os comentarios –ou case todos- acabaron, tarde ou cedo, por ir dar ao gol ianqui como se todos os demais, uns e outros, non tivesen a obriga de marcar máis goles que o rival e gañar así o encontro sen ter que agachar as súas responsabilidades por baixo da alfombra da “cantada” de Green, “cantada” que serviu tamén para que todo o mundo souberamos que hai pouco tempo este home rompera coa súa noiva e que, se cadra, esta cuestión sentimental sexa en certa medida a culpable dos frouxos resultados do “English Team”. Tamén se anda a dicir algo da influencia que no seu rendemento deportivo ten a actual relación amorosa de Iker Casillas. O clásico: “Cherchez la femme”. Pero a do gardarredes.

Un día no Chillida Leku o meu amigo Joaquín Forradellas comentábame, eu diría que máis en serio do que a primeira vista podía parecer: “Fíxate ben e dime se non se coñece que o artista xogara de porteiro na Real... Todo canto ocupa un lugar neste espacio verde está distribuído da maneira na que a un bo gardameta quere ver aos demais xogadores situados no campo”. E a min pareceume que si. E se cadra por iso agora penso que se o pasado día 12 os compañeiros de Robert Green estivesen no sitio no que, táctica e mesmo esteticamente, el desexaba naquel momento, outro sería o resultado.

Supoño que non é preciso que diga aquí que un servidor, na súa xa tan afastada mocidade, xogaba de porteiro.

P.S. Hoxe a selección española xoga contra a de Honduras e, gañen, perdan ou empaten, Casillas fai moi ben en estar namorado. E a selección portuguesa enfróntase á de Corea e, gañen, perdan ou empaten, será fermoso que ofrezan algo do seu esforzo á memoria do mestre José Saramago.

Paco Martín, publicado o 21-6-2010 na sección "Auga lizgaira" de El Progreso